Instytut Problemów Jądrowych z najwyższym smutkiem informuje, że w dniu 5 sierpnia br. zmarł nagle prof. Jan Paweł Nassalski, wybitny fizyk, organizator badań i popularyzator nauki. Miał 65 lat. Nie mamy wątpliwości, że nauka polska poniosła ogromną stratę.

Jan Nassalski podjął pracę naukową w 1966 roku po uzyskaniu stopnia magistra fizyki na Wydziale Matematyki i Fizyki Uniwersytetu Warszawskiego. Przez pierwszy rok był stypendystą Państwowej Agencji Atomistyki, cztery następne lata pracował na Politechnice Warszawskiej. W 1971 roku znalazł zatrudnienie w ówczesnym Instytucie Badań Jądrowych, w zespole prof. Przemysława Zielińskiego.

Przedmiotem Jego badań była fizyka najmniejszych składników materii. Swoją pracę badawczą prowadził początkowo we współpracy z Laboratorium Wysokich Energii Zjednoczonego Instytutu Badań Jądrowych w Dubnej, Laboratorium Rutherforda w Didcot oraz Narodowym Laboratorium im. E. Fermiego w Batavii. W latach osiemdziesiątych ubiegłego wieku zorganizował w Instytucie Problemów Jądrowych zespół, który w ramach międzynarodowego programu badawczego Europejskiej Współpracy Mionowej prowadził badania struktury protonów, w szczegolności mechanizmów odpowiedzialnych za spin tych cząstek. Zajmował się też badaniem zjawiska łamania symetrii ładunkowo-przestrzennej w rozpadach mezonów K. Podstawowym narzędziem badawczym w tych eksperymentach był akcelerator cząstek SPS w Europejskiej Organizacji Badań Jądrowych CERN w Genewie. Wkład prof. Nassalskiego do naszej wiedzy o najmniejszych składnikach materii był wysoko ceniony przez międzynarodowe środowisko naukowe. W ostatnim okresie prof. Nassalski uczestniczył w międzynarodowym programie COMPASS, którego celem jest dokładniejsze poznanie wewnętrznych własności nukleonów – cząstek wchodzących w skład jąder atomowych.

Prof. Nassalski kierował w Instytucie Problemów Jądrowych zespołem badawczym i pełnił funkcję wicedyrektora Instytutu ds. naukowych. Reprezentował polskich fizyków w Radzie CERN, był przewodniczącym Komisji Programowo-Doradczej Fizyki Wysokich Energii Rady Programowej ZIBJ w Dubnej, członkiem Rady Naukowej DESY w Hamburgu, kierował pracami Komisji Wysokich Energii Rady ds. Atomistyki. Jednak przede wszystkim był fizykiem i troskliwym opiekunem naukowym młodszych kolegów. Na Jego dorobek naukowy składa się niemal 200 publikacji w czasopismach o zasięgu międzynarodowym oraz liczne referaty na konferencjach. Należał do najczęściej cytowanych polskich uczonych – publikacje prof. Nassalskiego doczekały się wielu tysięcy cytowań. W 2005 roku prof. Nassalski został odznaczony Złotym Krzyżem Zasługi.

Prof. Nassalski aktywnie popularyzował naukę. Usilnie zabiegał o rozwój programu szkoleń w CERN dla polskich nauczycieli fizyki (zobacz ostatni wywiad z prof. Nassalskim sprzed kilkunastu dni na ten temat). Publikował w czasopismach popularyzujących wiedzę, udzielał wywiadów i pomagał dziennikarzom w dotarciu do ciekawych miejsc i informacji. Brał udział w konferencjach dla uczniów i nauczycieli oraz organizacyjnie wspierał te przedsięwzięcia. Można Go było spotkać na Pikniku Naukowym w Warszawie, a krążąca po Polsce wystawa edukacyjna poświęcona Wielkiemu Zderzaczowi Hadronów powstała przy Jego znaczącym udziale.

6 sierpnia 2009

fot.Leszek Zych/Polityka

Odszedł prof. Jan Nassalski – wybitny fizyk i popularyzator